ČAJETINA – Decenijama skrivana tajna posleratne istorije zapadne Srbije ponovo je dospela u žižu javnosti nakon što su u jami Cerova, na brdu iznad sela Mušvete na Zlatiboru, pronađeni posmrtni ostaci većeg broja ljudi. Prema prvim nalazima sa terena, reč je o masovnoj grobnici iz perioda neposredno nakon Drugog svetskog rata, a zastrašujući detalj koji prati ovo otkriće jeste činjenica da su skeleti pronađeni sa rukama vezanim žicom.
Speleološko otkriće na dubini od 15 metara
Do otkrića je došlo zahvaljujući speleologu i freskopiscu Dimitriju Mirku Ćeliću iz Prigrevice, koji je zajedno sa kolegama iz beogradskog speleološkog kluba „Asak“ istražio do sada neispitanu pećinu. Istraživači su se oslonili na višedecenijska predanja najstarijih meštana o postojanju stratišta u ovom kraju.
U prostranoj dvorani, na dubini od oko 15 metara, speleolozi su zatekli potresan prizor – veći broj kostura, dok velika gomila kamenja ispod samog ulaza u jamu ukazuje na to da se ispod nje krije još neotkrivenih ostataka. Pored kostiju, pronađeni su i brojni lični predmeti stradalih: opanci, cokule, pojasevi, tabakere, ogledalca i jedna značka Saveza skauta Kraljevine Jugoslavije. Odsustvo vojnih oznaka dodatno produbljuje istragu o preciznom identitetu žrtava.
Istorijski kontekst i svedočenja
Prema podacima iz literature i usmenim svedočenjima meštana, procenjuje se da je u ovom kraju bez suđenja likvidirano između 200 i 300 mladića, mahom pripadnika četničkih jedinica starosti od 16 do 20 godina. Oni su se na kraju rata vraćali iz Bosne svojim domovima u Kosjerić, Valjevo i druga sela zapadne Srbije. Svedočenja govore da im je po povratku obećavana sloboda i bezbednost ukoliko se predaju, ali su umesto kućama odvedeni u Čajetinu, gde su pogubljeni.
Opština Čajetina brzo je reagovala na ovo saznanje, pružajući punu podršku daljem istraživanju. Predsednik opštine Milan Stamatović naglasio je važnost rasvetljavanja ovog zločina i dostojanstvenog odnosa prema žrtvama.
– Naš plan jeste da pećinu u Mušvetama jednog dana uredimo i predstavimo kao izuzetno turističko odredište, ali tek nakon što se rasvetli sudbina stradalih i podigne spomenik kakav zaslužuju. Nadamo se da ćemo pronaći potomke žrtava i omogućiti im dostojanstvenu sahranu po pravoslavnom obredu – izjavio je Stamatović.
O celom slučaju obavešteno je nadležno tužilaštvo u Užicu, koje će nadgledati dalja istraživanja kako bi se postupak sproveo u potpunosti u skladu sa zakonom.
indeksonline.rs/Rina
